Thu hồi carbon: Bài toán thương mại khó giải

Thu hồi và lưu trữ carbon (CCS) đang đối mặt với thách thức lớn: không phải công nghệ, mà là tính khả thi thương mại khiến nhiều dự án đình trệ.

Thách thức thương mại của công nghệ CCS

Nhiều người vẫn tranh cãi về mặt kỹ thuật của CCS: dung môi có lọc được CO2? CO2 có thể nén, vận chuyển và bơm xuống lòng đất an toàn? Những câu hỏi này quan trọng nhưng không giải thích được lý do hầu hết dự án bị hoãn. Điểm nghẽn nằm ở mô hình kinh doanh. Một nhà máy xi măng có thể thu hồi carbon thành công nhưng vẫn lỗ trên mỗi tấn sản phẩm.

Rủi ro chuỗi cung ứng và hợp đồng

Một bãi lưu trữ kỹ thuật hoàn thiện vẫn sẽ bỏ trống nếu thiếu hợp đồng bao tiêu dài hạn. Đường ống dẫn khí không thể xây dựng nếu không có cam kết nguồn cung ổn định. Sự thiếu đồng bộ về mặt tài chính giữa các khâu thu hồi, vận chuyển và lưu trữ tạo ra rủi ro lớn cho dòng tiền dự án.

Lời khuyên cho nhà đầu tư Việt Nam

Tại Việt Nam, xu hướng ESG và giảm phát thải đang mở ra cơ hội cho các doanh nghiệp năng lượng và sản xuất. Tuy nhiên, nhà đầu tư cần thận trọng đánh giá hiệu quả tài chính thực tế của các dự án CCS thay vì chỉ nhìn vào hồ sơ kỹ thuật. Việc thiếu khung pháp lý và cơ chế định giá carbon rõ ràng tại thị trường nội địa hiện là rào cản lớn cần lưu ý trước khi xuống tiền.