‘Vết sẹo kép’ lạm phát và xung đột Iran làm giảm chi tiêu tiêu dùng

Nghiên cứu mới của Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB) cho thấy các hộ gia đình khu vực euro đang chịu ảnh hưởng của ‘vết sẹo kép’ – nỗi lo lạm phát sau đại dịch và căng thẳng địa chính trị từ chiến tranh Iran, khiến kỳ vọng lạm phát tăng và dự báo tăng trưởng giảm, kéo theo áp lực giảm chi tiêu tiêu dùng.

Tác động của vết sẹo kép lên kỳ vọng tiêu dùng

ECB cho biết, chỉ một tháng sau khi xung đột Iran bùng nổ vào cuối tháng 2, kỳ vọng lạm phát của người tiêu dùng đã tăng 2,5 điểm phần trăm, trong khi kỳ vọng tăng trưởng giảm khoảng 1,2 điểm phần trăm. Dù giá dầu đã giảm khoảng 20% trong tháng 5, nhưng vẫn còn cao hơn 30% so với mức trước chiến tranh, duy trì áp lực lạm phát.

Rủi ro stagflation

Hai “vết sẹo” này có thể tương tác và làm tăng lo ngại về stagflation – khi giá cả tăng đồng thời nền kinh tế suy giảm. Các nhà nghiên cứu cảnh báo người tiêu dùng có thể kéo dài nỗi lo ngắn hạn thành hành vi tiêu dùng trung hạn.

Hệ quả cho thị trường bán lẻ và lời khuyên cho nhà đầu tư Việt Nam

Những lo ngại này đã chuyển thành hành vi tiêu dùng thận trọng. Giá thực phẩm và nhiên liệu tăng khiến người tiêu dùng giảm chi tiêu cho các mặt hàng thiết yếu và tăng chi phí giao hàng. Các nhà bán lẻ cần nhanh chóng thích nghi, đầu tư công nghệ và tối ưu chi phí để đáp ứng khách hàng ngày càng “nhạy cảm” với giá.

Đối với nhà đầu tư Việt Nam, cảnh giác với các cổ phiếu bán lẻ có biên lợi nhuận thấp và ưu tiên các doanh nghiệp có khả năng chuyển tải chi phí hoặc có mô hình kinh doanh linh hoạt, như thương mại điện tử và chuỗi cung ứng thông minh. Đồng thời, nên theo dõi chặt chẽ các quyết định lãi suất của các ngân hàng trung ương, vì chúng sẽ tiếp tục ảnh hưởng đến chi phí vay và sức mua nội địa.