Mốc 2029: Dân số phương Tây giảm, áp lực tài chính công tăng

Moody's dự báo dân số các nước phương Tây sẽ chạm đỉnh vào năm 2029 và bắt đầu suy giảm, tạo ra áp lực mạnh lên tài chính công, hệ thống y tế và tốc độ tăng trưởng kinh tế.

Dân số phương Tây dự báo đạt đỉnh vào năm 2029

Theo Ủy ban Châu Âu, dân số Liên minh sẽ đạt đỉnh sớm nhất vào 2029, sau đó sẽ giảm kéo dài. Mỹ theo dự báo chính sẽ đạt đỉnh vào năm 2080, hoặc 2043 trong kịch bản nhập cư thấp. Khi không tính nhập cư, xu hướng giảm đã bắt đầu.

Tác động của già hoá dân số tới tài chính công và nền kinh tế

Moody's cho rằng áp lực tài chính từ già hoá xuất hiện lâu trước khi dân số thực sự giảm. Hiện nay, mỗi người trên 65 tuổi có khoảng ba người trong độ tuổi lao động; con số này sẽ giảm còn khoảng hai người vào năm 2050, làm tăng gánh nặng cho lương hưu, chăm sóc sức khỏe và giảm nhu cầu tiêu dùng.

Hệ quả kinh tế

Giảm lực lượng lao động làm hạn chế năng suất, trong khi số hộ gia đình và người tiêu dùng giảm làm suy yếu nhu cầu nội địa. Các nền kinh tế sẽ phải dựa nhiều hơn vào tăng năng suất và công nghệ AI để bù đắp, nhưng AI chỉ có thể giảm một phần áp lực vì nhu cầu tiêu dùng vẫn còn khoảng trống.

Ảnh hưởng toàn cầu

Không chỉ châu Âu và Mỹ, các nền kinh tế mới nổi như Trung Quốc, Brazil, Thái Lan và Thổ Nhĩ Kỳ cũng đang nhanh chóng già hoá. Tỷ lệ người trên 65 ở Trung Quốc đã tăng gấp đôi trong hai thập kỷ, và các nước này sẽ phải chịu chi phí già hoá ở mức thu nhập thấp hơn so với các nền kinh tế phát triển.

Nhận định cho nhà đầu tư Việt Nam: Khi dân số già hoá làm giảm tốc độ tăng trưởng và tăng chi phí công, các tài sản an toàn như trái phiếu chính phủ và các công ty cung cấp dịch vụ y tế, hạ tầng chăm sóc người cao tuổi sẽ có tiềm năng tăng giá. Đồng thời, nhà đầu tư nên cân nhắc đa dạng hoá danh mục sang các ngành công nghệ tăng năng suất và AI, nhưng cần thận trọng với rủi ro lãi suất tăng do áp lực tài chính công toàn cầu.